Een veelvoorkomende vorm van oplichting richt zich op houders van domeinnamen. Via een e-mail wordt gesuggereerd dat een derde partij domeinnamen probeert te registreren die mogelijk inbreuk maken op het merk. Dit is echter niet waar. De oplichter probeert hier alleen de ontvanger bang te maken voor een niet-bestaand gevaar.
In het artikel hieronder wordt vaker gesproken over de verzender van een mail en de ontvanger daarvan. Voor het gemak zullen wij deze benoemen als de oplichter (verzender van de mail) en het bedrijf (ontvanger van de mail).
Voorbeeld
Hieronder een voorbeeld van een van dit soort berichten dat door Panthera is ontvangen. De exacte bewoording wisselt, maar de kern van het bericht is altijd hetzelfde.
I am ░░░░░ ░░░░, Services & Operating Manager of a ░░░░░░░░░░ which is the domain name registration center in Shanghai, China. On August 12, 2024, we received an application from ░░░░░░░░░░░░ requested “panthera” as their internet keyword and China (CN) domain names (panthera.cn / panthera.com.cn / panthera.net.cn / panthera.org.cn).
After checking it, we find this name conflict with your company name or trademark. In order to deal with this matter better, we send email to you and confirm whether your company have relations with this Chinese company or not?
In het bericht hierboven wordt beweerd dat een partij “Panthera” als merknaam binnen China wil gebruiken en dat dit inbreuk zou kunnen maken op ons merkrecht. In deze specifieke mail worden geen vervolgstappen of kosten genoemd, maar in andere mails gebeurt dat vaak wel. Vaak wordt ook de druk opgevoerd door een korte deadline te stellen.
In werkelijkheid bestaat deze derde partij helemaal niet. De oplichter zal simpelweg een groot aantal woorden hebben gekozen, waaronder “Panthera”, en vervolgens alle domeinnamen met dat woord hebben aangeschreven.
Niet alleen wij, maar ook de houders van panthera.be, panthera.de, panthera.com, panthera.net, enzovoort, zullen exact dezelfde mail hebben ontvangen. Waarschijnlijk zal een variant ook gestuurd zijn naar houders van panther.[…], panthers.[…], panter.[…], panters.[…], enzovoort.
Doel
Er zijn een paar varianten van deze vorm van oplichting.
In de meeste gevallen probeert de oplichter het bedrijf over te halen om zelf de domeinnamen vast te leggen. De oplichter doet dit ook en de gevolgen zijn dat er nutteloze domeinnamen zijn vastgelegd. De prijs is hierbij vaak hoger dan normaal en mogelijk komen er verschillende fees bij, zoals een “clearing fee”, “verification fee” of “mediation fee”. De economische schade is dan vaak beperkt tot tientallen tot enkele honderden euro's.
Omdat de oplichter duizenden woorden zal hebben gekozen en voor elk woord honderden bedrijven zal benaderen, kan dit lucratief zijn. Zeker omdat een aantal bedrijven ook niet zullen beseffen dat ze misleid zijn en jaarlijks de verlengingskosten zullen blijven betalen.
Een meer schadelijke variant hiervan is dat de domeinnamen worden vastgelegd maar niet op naam van het getroffen bedrijf. In plaats daarvan legt de oplichter de domeinnamen zelf vast, waarna deze worden ingezet voor verdere phishingaanvallen en/of afpersing van het bedrijf. Hierbij kan de oplichter suggereren dat de derde partij op een of andere manier de domeinnamen heeft weten te bemachtigen, maar dat de oplichter via een juridische procedure het bedrijf kan helpen, uiteraard tegen een vergoeding.
Soms is het doel echter niet om direct geld te verdienen met de domeinnamen, maar om meer gegevens te verkrijgen. Wanneer een bedrijf op de mail ingaat, worden langzaam steeds meer verificaties geëist waarbij ook gevoelige documenten worden opgevraagd. Dit komt echter zelden voor. Bij deze mails, zoals bij de meeste cyberaanvallen, gaat het vaker om de kwantiteit, en deze laatste vorm is voor een aanvaller ook arbeidsintensief en zal er een specifieke reden moeten zijn om er zoveel moeite in te steken.
Domeinnamen en merkrecht?
Er zijn weinig situaties waarbij er controle wordt gedaan op merkrecht bij het vastleggen van een domeinnaam. In de praktijk gebeurt dit alleen tijdens de zogeheten sunrise-fase bij het invoeren van een nieuwe domeinnaamextensie. Bijvoorbeeld: de domeinnaamextensie .tech werd in 2015 geïntroduceerd. Voordat particulieren en organisaties de kans kregen om domeinnamen onder die extensie te registreren, konden organisaties met een internationaal merkrecht als eerste domeinnamen vastleggen die gelijk zijn aan bedrijfs- en handelsnamen. Zo wordt voorkomen dat hackers domeinnamen als microsoft.tech en google.tech kunnen vastleggen.
Buiten deze periode is er geen algemene regel voor houderschap en merkrecht. Elke beheerder van een domeinnaamextensie heeft wel het recht om eigen regels op te stellen. Zo moeten er bij sommige extensies ook KvK-uittreksels e.d. worden aangeleverd.
Dit betekent uiteraard ook dat het soms aan te raden is om domeinnamen te registreren die mogelijk in de toekomst wel gebruikt zullen worden, of om negatief gebruik te voorkomen. Een bedrijf dat bij voorbeeld vanuit Nederland ook op termijn in België actief wil worden doet er goed aan om direct de passende .be domeinnaam vast te leggen.